Mülkiyet Hakkının Güvencesi: Tapu İptal ve Tescil DavalarınaGenel Bakış / Avukat Zuhal Konan Dilki

Geçen hafta boşanma aşamasındaki mal paylaşımı haklarimizi konuşmuştuk; şimdi ise mülkiyet
hakkinin en önemli kalelerinden biri olan tapu davalarina değiniyoruz. Hukuk sistemimizde tapu
sicili, “devletin sorumluluğu altinda” tutulan ve doğruluğuna güvenilmesi gereken en kutsal
kayitlardan biridir. Ancak bazen bu kayitlar hukuka aykiri, hatali veya yolsuz yöntemlerle
oluşturulabilir. İşte bu noktada, mülkiyet hakkinizi koruma altina alan “Tapu İptal ve Tescil”
davalari devreye girer.

1. Tapu Kaydi Neden İptal Edilir?
   Oldukça geniş bir uygulama alani olan bu davalarin temelinde, tapu kaydinin gerçeği yansitmamasi
   yatar. En sik karşilaştiğimiz gerekçeleri ve bunlara dair somut hayattan örnekleri şöyle
   özetleyebiliriz:
   Muris Muvazaasi (Mirasçidan Mal Kaçirma): Bir kimsenin, mirasçilarindan mal kaçirmak
   amaciyla taşinmazini bir başkasina “satmiş gibi” göstererek aslinda bağişlamasi durumudur.
   Örneğin; bir babanin kültürel gerekçelerle veya çevre baskisiyla kiz çocuklarindan mal kaçirmak
   amaciyla, üzerine kayitli olan evi, baği veya bahçeyi tapuda resmiyette ‘satiş’ gibi göstererek
   aslinda karşiliksiz olarak oğlunun üstüne yapmasi bu durumun en tipik örneğidir. Yine benzer
   şekilde, ikinci eşten doğan çocukları kayırmak amaciyla ilk eşin çocuklarindan mal kaçirmak
   için yapilan muvazaali devirler de siklikla bu davanin konusunu oluşturur.
   Vekalet Görevinin Kötüye Kullanilmasi: Güvenerek verdiğiniz vekaletnamenin, vekil
   tarafindan sizin menfaatlerinize aykiri şekilde kullanilmasi sonucunda yapilan devirlerdir.
   Örneğin; yaşlilik veya hastalik nedeniyle hastane işlerini ya da resmi kurum süreçlerini takip
   etmesi için bir yakininiza geniş yetkili bir vekaletname verdiğinizde, bu yakininizin sizin bilginiz,
   rizaniz ve talimatiniz dişinda tapudaki taşinmazlarinizi bir başkasina devretmesi bu kapsama
   girer.
   Hukuki Ehliyetsizlik: Tapuda işlem yapildiği sirada kişinin ayirt etme gücüne sahip olmamasi
   durumudur. Örneğin; demans, alzheimer gibi ağır hastaliklar ya da ileri yaşlilik nedeniyle
   hukuki ehliyeti (akli dengesi) yerinde olmayan bir kimseye imza attirilmak suretiyle üzerindeki
   tapunun devredilmesi halinde bu devir geçersiz sayilir.
   
2. Kimler Bu Davayi Açabilir?
   Mülkiyet hakki ihlal edilen, tapu kaydi üzerindeki yolsuzluk nedeniyle zarar gören her ilgili bu
   davayi açma hakkina sahiptir. Özellikle mirasçilarin, kendi paylarini korumak adina açtiklari
   davalar mahkemelerimizin en yoğun mesai harcadiği alanlardan biridir.
3. İhtiyati Tedbirin Önemi
   Tapu iptal davasi açarken en kritik adim, taşinmaz üzerine “İhtiyati Tedbir” koydurmaktir. Davanin
   devami süresince kötü niyetli üçüncü kişilere devrin önlenmesi, davanın sonunda elde edilecek
   kararin uygulanabilir kalmasi için hayati önem taşir.
4. Zamanaşimi Siniri Var midir?
   Tapu iptal ve tescil davalari, kural olarak mülkiyet hakkina dayandiği için herhangi bir hak
   düşürücü süreye veya zamanaşimina tabi değildir. Ancak bazı özel durumlarda (örneğin Kadastro
   Kanunu’ndan doğan nedenlerle) belirli süre sinirlari söz konusu olabilir.
5. Devletin Sorumluluğu
   Unutulmamalidir ki; tapu sicilinin tutulmasindan dolayi uğranilan bütün zararlardan devlet
   sorumludur. Tapu kayitlarindaki bir yolsuzluk nedeniyle mülkiyetinizi kaybetmeniz durumunda,
   devletin bu kusursuz sorumluluğu size bir tazminat kapisi aralayabilir.
   Sonuç olarak; tapu kayitlari üzerindeki uyuşmazliklar, teknik ve hukuki detaylari yoğun bir süreçtir.
   Mülkiyet hakki, anayasal bir güvence altindadir ve bu hakkin zedelenmesi durumunda doğru hukuki
   hamlelerle geri kazanilmesi mümkündür.
   Avukat Zuhal Konan Dilki