Yeni bebeğum yeni
Şokalidu şokali(*)
Hatuka paçilari
Okalidu okkali
Çayeli portikali
O ne kadar ballidu
Güzel güzel kizlari
Oyle da ikballidu
Mayaba oğurina
Mapavri deyidiler
40 gün bebeği sallar
Oyle seveyidiler
Hatuka bereketi
Sarikiz çift doğurdi
Misir ekmeğiyle yer
Tereyaği yoğurdi
Belediye evinun
Hatukadur kizlari
Burasi Beyuk liman
Bahriye Oğuzlari
Hamza bey dokuturdi
Yelkenleri atlastan
Çift sira kurekliydi
Kadirgalar sil baştan
Beyuk Liman ustine
Gemim limanlaniyi
Limonları Haldoz’dan
Kibris’a yollaniyi
Çayeli Beyuk Liman
Yelkenler dizi dizi
Kibris seferi tamam
Hamza bey kaldur bizi
Dedi Yelkenler fora!
Bağurdi Demir Vira!
Helesa kureklera
Ahoyi uşaklara
Bin beş yuz yetmiş yili
Kaptan Kibris’a çikti
Mauza kalesine
Turk sancağini dikti
Çayeli uşakları
Tarihe imza atti
Kıbrıs haritasını
Anadolu’ya katti
Kaleme alış yeri: Rize Mayana Evi
Dostlar, ahoyi (hey!), merhaba!
Rize 3.Kitap Fuarı’nın bitiminde Rizeli Yazarlar grubumuzu Çayeli’ne kahvaltıya davet eden Çayeli Belediye Başkanı İsmail Hakkı Çiftçi bey ile kahvaltı sohbetimizden sonra kendisine teşekkür etmek için Çayeli tarihine şöyle bir dokunmak istedim. Bize kahvaltı sofrası hazırlayan becerikli hatuka peştemallı bacılarımızı da içine katarak bu destanı yazdım.
Müzikolog olarak ekleyeceğim bir iki hususu da Çayelili ata akrabalarıma ve ilgililere sunuyorum:
“Oy liman beyuk liman” türküsü Trabzon değil Çayeli türküsüdür.
Çünkü Çayeli’nin bir adı da Büyük Liman’dır. Emirbeyoğlu Hamza Bey Rize’de Askoroz Bahriye körfezinde hazırladığı Kıbrıs donanmasını 1570 de Çayeli’den Kıbrıs seferine çıkarmıştır. Aynı tarihte Cafer Paşa camisi, Rize İslampaşa Kurşunlu camisi keza İslam Ordularını Kıbrıs seferine hazırlayan Emirbeyoğlu Hamzabey’in izlerini taşır.
Eskiden sahile “çay” denirdi. Buralarda limanı çıpa tutma özelliğinde tek çay, çay-eli idi. Bu nedenle sefere hazırlanan kadırgalar burada bekletilirdi, yani gemiler limanlanırdı.
Ayrıca, “Oy liman” türküsünün ritmi beş sekizlik Türk Aksağı olmakla bir kere daha Rize yöresine aittir.
Beyuk Liman ustine da
Gemim limanlaniyi
Yelkenleri atlastan da
Sefere yollaniyi
(Kurbanim o boylara da / Gezerken sallaniyi!)
Oy liman Beyuk Liman da
Yok mi yarumi bulan
Alacaksan al beni da
Sonra olursun pişman
Beyuk liman içine da
Pazarun tellali var
Eli kalem tutanlar da
Yarina mektup yazar
…xxx…
Okuyan ve okutan herkese teşekkürlerimle.
(*) Şokali: Mısır kabuğunun yerel adı. Onunla oyuncak bebek yapıyorlardı.
Rize / 7.5.2026
Ek: Canlar, eğer “Pazar’dan Antik Karadenize Yolculuk” başlıklı ADD Pazar konferansımın videosunu izlemek isterseniz, konu başlığını internet arama motoruna yazmanız yeterlidir.
Yazar
