Kıymetli Adanalılar, Değerli Okurlarım;
Bugün bu köşede sizlerle ilk kez buluşmanın heyecanını yaşıyorum. Bir avukat olarak adliye koridorlarında en çok duyduğum, komşu sohbetlerinin değişmez maddesi haline gelen o meşhur konuyu ilk yazıma taşımak istedim. Geçtiğimiz günlerde açıklanan enflasyon verileriyle birlikte Nisan ayı kira zam oranları netleşti; ancak bugün asıl gündemimiz, o meşhur yüzde 32,82’lik yasal sınırın bile çare olmadığı bir mesele: Kira Tespit Davaları.
Sokakta yürürken ya da mahalle ziyaretlerimde en çok duyduğum cümle şu: “Avukat Hanım, 5 yıldır aynı evdeyim, ev sahibim kirayı iki katına çıkarmak istiyor. Haklı mı?” Gelin, bu 5 yıl meselesini en yalın haliyle masaya yatıralım.
5 Yıl Neden Bu Kadar Önemli?
Hukukumuzda bir kural vardır: İlk 5 yıl boyunca ev sahibiniz kanuni sınırın (TÜFE 12 aylık ortalaması) üzerinde zam yapamaz. Ancak 5. yıl dolduğunda işler değişir. Kanun der ki; “Piyasa koşulları değişti, artık kira bedeli güncellenmeli.” Yani ev sahibiniz, kiranın çevredeki emsal konutların seviyesine çekilmesi için “Kira Tespit Davası” açma hakkına sahip olur.
”Piyasa Değeri” Her Şey Demek Değil!
Ev sahipleri genelde şöyle düşünür: “Yan komşu evini 40 bin liraya verdi, benim kiracım da 40 bin lira ödesin!” Durum tam olarak öyle değil. Mahkeme bir bilirkişi gönderir, evin durumuna ve çevresine bakar. Ancak en önemli nokta *”Hakkaniyet İndirimi”*dir. Hakim, sizin orada eski ve düzenli bir kiracı olmanızı göz önünde bulundurarak, piyasa değerinden belli bir miktar (genelde %10 ile %20 arası) indirim yapar. Yani hukukta “eski kiracı” olmanın bir hatırı vardır.
Mahkemeden Önce Bir Durak: Arabuluculuk
Peki, diyelim ki ev sahibinizle anlaşamadınız ve iş ciddiye bindi. Hemen dava mı açılıyor? Hayır. Artık hukuk sistemimizde “Arabuluculuk” dediğimiz çok önemli bir durak var. Kira uyuşmazlıklarında doğrudan dava açamazsınız; önce bir arabulucuya gitmek zorundasınız. Bu süreçte tarafsız bir arabulucu eşliğinde bir araya gelip son bir kez “el sıkışma” imkanınız olur. Arabuluculukta anlaşmak, hem aylar sürecek dava masraflarından kurtulmanızı sağlar hem de komşuluk ilişkilerinizi kağıt üzerinde değil, rızayla çözmenize yardımcı olur.
Unutmayın!
Ev sahibiniz dava açmadan önce size bir ihtarname göndermelidir. Kapınıza gelen her “Kirayı artır” talebi bir emir değildir; ancak 5 yıl dolmuşsa bu talebin yasal bir zemini olduğunu ve sürecin arabuluculukla başlayacağını bilmek gerekir.
Hukuk, sadece mahkemelerde değil, karşılıklı anlayışta başlar. Ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişki bir husumet değil, bir sözleşmedir. Haklarınızı bilmek sizi korur, ama nezaket ve dürüstlük kapıların hep açık kalmasını sağlar.
Sorularınız ve merak ettikleriniz için köşem her zaman size açık. Haftaya başka bir hukuki meselede buluşmak dileğiyle, huzurlu ve bereketli günler dilerim.
Av. Zuhal Konan Dilki
İletişim : zuhalkonan@gmail.com
Yazar
