İran cezaevleri sistemindeki en uzun soluklu ve koordineli protesto hareketlerinden birinde, ülke genelindeki 56 tesiste bulunan siyasi ve ideolojik mahkumlar, ” İdamlara Hayır Salıları ” kampanyasının 123. haftasını işaretleyerek 2 Haziran 2026 Salı günü açlık grevine başladı.
Kampanya tarafından yayınlanan açıklamalara göre, koordineli grev, adli ve istihbarat yetkililerinden gelen artan baskıya rağmen gerçekleşti. Son birkaç haftadır, cezaevi yetkililerinin hareketi kırmak için tehditleri, sorgulamaları, disiplin kısıtlamalarını ve temel haklardan mahrum bırakmayı yoğunlaştırdığı bildiriliyor. Ancak organizatörler, grevin yalnızca genişlediğini ve her hafta artan sayıda tutuklunun desteğini aldığını belirtiyor.
Artan Baskı mı Yoksa “Patlayıcı Bir Toplum” mu?
Bu haftaki manifestoda, kampanya organizatörleri son dönemdeki ölüm cezalarındaki artışı doğrudan ülkenin kötüleşen ekonomik krizine ve geçtiğimiz Ocak ayındaki gösteriler de dahil olmak üzere son hükümet karşıtı protestoların ardından ortaya çıkan derin toplumsal huzursuzluğa bağladı.
Açıklamada şu ifadeler yer alıyor: “Çıkmaz krizlerle karşı karşıya kalan ve halkın öfkesinin patlamasını ve yeni bir ayaklanmanın kıvılcımını önlemek için çaresiz kalan rejim, baskı ve infaz mekanizmasını durdurmayı reddediyor… Devlet, korku salmak ve yeni halk protestoları dalgalarını önlemek için ölüm cezasını kullanmaya çalışıyor.”
Grev yapan mahkumlar, idam cezalarının ülkenin karşı karşıya olduğu yapısal krizlere çözüm değil, devlet terörünün bir aracı olduğunu vurgulayarak, sessiz kalmayacaklarına dair yemin ettiler.
İnfazlar, Ölüm Cezaları ve Yargısız Cinayetler
Kampanyanın 123. bildirisinde, son dönemde gerçekleştirilen infazlar, yeni ölüm cezaları ve siyasi muhaliflere karşı yapılan ölümcül baskılar gibi çeşitli vakalara dikkat çekildi:
- Yarsanlı Kardeşlere Ölümcül Baskın: Yarsan dini azınlığına mensup iki Kürt kardeş olan Mojtaba ve Meysam Veisi , Ocak ayındaki protestolara karışmaları nedeniyle hedef alındıktan sonra saklandıkları evlerine düzenlenen İslam Devrim Muhafızları (İDGK) baskınında öldürüldüler.
- Son İdamlar: Ocak 2026 ayaklanmaları sırasında gözaltına alınan iki siyasi mahkum olan Aşkan Maleki ve Mehrdad Mohammadinia, Pazartesi günü Karaj’daki Ghezel Hesar Hapishanesinde idam edildi.
- Yeni ve Onaylanmış Ölüm Cezaları: Reşt’teki Lakan Hapishanesinde tutulan kadın siyasi tutuklu Zahra Tabari’nin ölüm cezası yeniden onaylandı. Ayrıca, Devrim Mahkemesi’nin 26. Şubesi, Hakim Afşari başkanlığında Raouf Sheikh-Maroofi ve Mohammad Faraji (Bukan’dan), Benjamin Naqdi (Ocak protestolarında tutuklu) ve iki kardeş Hassan ve Hossein Amiri’ye ölüm cezası verdi. Organizatörler, isimleri açıklanmayan çok sayıda başka mahkumun da yakın zamanda idam edileceği konusunda uyardı.
Greve İlişkin Uluslararası Etki ve Coğrafi Etkiler
“İdamlara Hayır Salı Günleri” kampanyasının üyeleri, açıklamalarını İran halkına, tutuklu arkadaşlarına ve uluslararası topluma acil bir çağrıyla sonlandırdılar. Küresel insan hakları örgütlerini, “yasal süreç işletilmeden gerçekleştirilen bu yargısız ve acımasız idamları” durdurmak için derhal ve etkili önlemler almaya çağırdılar.
Açlık grevi, İran genelindeki 56 gözaltı merkezini kapsadı; bunlar arasında Evin Hapishanesi (hem erkek hem de kadın koğuşları), Ghezel Hesar, Büyük Tahran Hapishanesi, Qarchak, Şiraz’daki Adelabad, İsfahan’daki Dastgerd, Ahvaz’daki Sheiban ve Zahedan, Meşhed, Tebriz, Urmiye ve Sanandaj’daki merkezi hapishaneler de dahil olmak üzere düzinelerce başka yer bulunuyordu.
Kaynak: ncr-iran.org
Yazar
