Toskana’nın tarihi, sanatsal ve kültürel mirası dünyada eşsizdir. Sanat şehirleri, geçmiş çağlardan kalma arkeolojik buluntular ve dünyaca ünlü İtalyan başyapıtları, bu bölgeyi zenginleştiren hazinelerdir. Etrüsk dönemi, en önemli tarihi dönemlerden biri olarak öne çıkar. Bu güçlü medeniyet, M.Ö. 9. ve 1. yüzyıllar arasında Güney Toskana, Umbria ve Lazio bölgelerine yerleşmiş; daha sonra topraklarını Campania, Emilia-Romagna ve Lombardiya’ya doğru genişletmiştir. Bölgede bulunan çok sayıdaki mimari iz sayesinde, kültürlerinin özellikle de defin geleneklerinin temel yönlerini yeniden yapılandırmak mümkün olmuştur. Nitekim pek çok kasaba, ölen kişinin sosyal statüsüne göre biçimlenen muhteşem nekropolleri veya antik Etrüsk mezarlarını günümüzde hâlâ muhafaza etmektedir. Bu yerleşimler, Etrüsk “Dodekapolis”inin yani en önemli on iki şehir devletinden oluşan federasyonun bir parçasıydı.
Bu durum, Toskana’da Etrüsklerin izini sürme konusunda sizi meraklandırdı mı?
Güzel yaz günleri, önemli arkeolojik alanları ziyaret etmek veya çeşitli kasabaların tarihi merkezlerinde bu medeniyetin mirasını keşfetmek için idealdir!
Hatta Toskana’da, antik Dodekapolis’e (On İki Şehir Birliği) dahil olan altı kasaba bulunuyor; bunların nerede olduğunu öğrenin ve hepsini kapsayan bir gezi rotası planlayın!
1- Populonia (LI)
Populonia, deniz ticareti açısından stratejik bir konuma sahip olan tek kıyı kent devletiydi. Bir akropolü de bünyesinde barındıran kent, doğrudan Elba Adası’nın karşısında, muhteşem Baratti Körfezi’ne bakan kayalık bir burun üzerinde yer almaktadır. Bölge, burada gün yüzüne çıkarılan binlerce esere ev sahipliği yapan bir açık hava müzesi niteliğindeki güzel arkeoloji parkıyla tanınır. Bu eserlerin birçoğu, geçmişte burada yürütülen demir işleme faaliyetleriyle ilişkilidir. Büyüleyici nekropol, Baratti Plajı’ndan sadece kısa bir mesafede bulunur ve aedikulalar, çukur mezarlar, tümülüsler, lahitler ve yeraltı odaları gibi çeşitli mezar türlerini içerir.
2- Chiusi (Siena)
Küçük Chiusi kasabası, Etrüsklerin tarım ürünleri yetiştirmek için işlediği verimli topraklara sahip, huzurlu bir kırsal manzaranın ortasında yer alır. Kasabanın en önemli anıtlarından biri, M.Ö. birinci yüzyıla tarihlenen ve dahice bir hidrolik mühendislik harikası olan muhteşem Porsenna Labirenti’dir. Katedral Müzesi’ne bir tünel aracılığıyla girebilirsiniz.
Kasaba merkezinden sadece birkaç kilometre uzaklıkta bulunan nekropol, binden fazla antik mezara ev sahipliği yapmaktadır.
3- Arezzo
Etrüsk medeniyetinin sembollerinden biri günümüzde Floransa Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen, M.Ö. 4. yüzyıla ait muhteşem Khimaira heykeli burada keşfedilmiştir. Arezzo’da; Poggio del Sole nekropolünden çıkarılan pişmiş toprak kaplara ev sahipliği yapan Gaio Clinio Mecenate Müzesi veya Sodo Tümülüsü’nden gelen bronz eserleri ve diğer objeleri barındıran Etrüsk Akademisi Müzesi gibi, Etrüsk eserleri açısından zengin ve ilgi çekici müzeler ziyaret edilebilir. Etrüsk medeniyetinin diğer izlerine, şehir surlarının kalıntılarının hâlâ görülebildiği Piazzetta San Niccolò’da ya da büyük bir nekropolün parçası olan mezarları barındıran antik “Ölüler Şehri”nde rastlanabilir.
4- Cortona (AR)
Bu muhteşem şehir, Cortona bölgesinde keşfedilen tüm eserlere örneğin, bilinen en uzun üçüncü Etrüsk metni olan *Tabula Cortonensis*’e ev sahipliği yapan eşsiz ve özgün bir sergi alanı olan MAEC Müzesi’ne kucak açmaktadır. Tarihi merkez, M.Ö. 4. yüzyıldan kalma sur kalıntılarının yanı sıra, geziniz sırasında dilediğinizce ziyaret edebileceğiniz diğer harika müzelere de ev sahipliği yapmaktadır.
5- Fiesole (FI)
Fiesole, Etrüsklerin geride pek çok iz bıraktığı antik Vipsul yerleşimiydi.
Bunlardan biri, Via delle Mura Etrusche boyunca uzanan
muhteşem şehir surudur. Fiesole Arkeoloji Müzesi’nde
korunan buluntuların birçoğu
nekropoldeki düzinelerce mezar kalıntısı ve bir zamanlar
San Francesco manastırının yakınında yer alan akropolün kalıntıları da dahil olmak üzere
işte bu önemli arkeolojik alanda keşfedilmiştir.
6- Volterra (PI)
MÖ 4. yüzyılda Velathri kenti; Portone, Badia, Ripaie ve Ulimeto gibi çok sayıda nekropole ev sahipliği yapıyordu. Pian di Castello’daki Etrüsk akropolünde, Piscina Augustea gibi muazzam sarnıçlar ile MÖ 3. ve 2. yüzyıllardan kalma tapınak kalıntıları bulunmaktadır.
Bu bölgede gün yüzüne çıkarılan eserlerin birçoğu, İtalya’nın en seçkin Etrüsk sanatı koleksiyonlarından birine sahip olan Guarnacci Müzesi’nde sergilenmektedir.
Toskana’daki Floransa ili ve Floransa Büyükşehir Belediyesi.
İlgini ÇekebilirMAYALAR VE TÜRKLÜK
Selen Atasoy
Not: Mayis 2026`da
On bir kişilik bir grupla bölgeyi ziyaret ettim.
Müzelerden birinde, kadınların *Yufka* ekmek hazırladığını gördüm, tıpkı evimizden bildiğimiz Türk versiyonu gibi.
Daha sonra bir restorana gittik ve Etrüsk mutfağını denedik. Yemekler bana pek yabancı gelmedi; bol limonlu işkembe çorbası servis edildi.
Ayrıca bu bölgelerdeki aşırı kuraklığı da fark ettim.
Kaynak: https://www.turkishnews.com/
Yazar
